zondag 4 november 2007

Hard werken

In de algemene klaagtoptien staat ongetwijfeld zeer hoog genoteerd: 'Ik werk keihard maar ik zie er niks van terug'. Deze veelgehoorde klacht gaat niet zelden gepaard met een andere klaagtopper: 'Ik werk me de pleuris en anderen profiteren ervan'. Omdat elke rechtgeaarde Nederlander vindt dat hij keihard werkt valt hier dus lekker electoraal te scoren. Zo heeft de VVD recentelijk weer eens een lans gebroken voor de hardwerkende Nederlander. De Elsevier was niet te beroerd een extra duit in het zakje te doen. Op de voorpagina wordt het droeve lot bezongen van de hardwerkende, veelal blanke man van rond de 35 (hé, verrek, dat ben ik). Ze worden volledig platgewalst onder de werkdruk, de belastingdruk en de zachtwerkende anderen gaan er ook nog eens met de buit vandoor.


Schandalig? Ja, best wel, want iedereen is voor het principe loon naar werken. Probleem is echter dat niemand meer lijkt te weten welk werk, welk loon verdient zodat de hele uitspraak: loon naar werken onzinnig wordt. Dat blijkt maar al te duidelijk als de journalist van de Elsevier de criteria voor de hardwerkende mens poogt te onderzoeken.
Het enige criterium dat de VVD naar voren bracht was een bepaalde hoeveelheid salaris, namelijk tussen modaal en twee maal modaal.

Maar dat is het paard achter de wagen spannen. De hoeveelheid geld die iemand verdient met zijn werk is natuurlijk geen graadmeter voor de zwaarte van iemands werk. Het zou betekenen dat iemand die laagbetaald werk doet nooit een harde werker zou kunnen zijn. Dat is natuurlijk absurd. Meer dan dat: het is ronduit schofterig om je zo uit te drukken.
Ergens denk ik dat de kwalificatie schofterig niet terecht is, om de simpele reden dat niemand zich de vreemdheid van de redenering realiseert. Ooit werden er door gerespecteerde economen (Adam Smith en natuurlijk Marx, maar ook Ricardo) pogingen ondernomen de ware waarde van een bepaalde werkzaamheid te bepalen. Zodoende kon je een criterium hebben aan de hand waarvan je emmers water naar de zee dragen kon onderscheiden van werk waar je echt wat aan hebt. Die hoop hebben we laten varen. Rest ons alleen nog de maatstaf van het geld. Als we dat gebruiken dan werk ik dus ongeveer 2500 maal zo hard als een 14 uur per dag werkende fabrieksarbeider in China en werkt Michael Jackson 5 miljoen keer zo hard als een boer in Afrika. Welkom in de wereld van het permanente carnaval.